เส้นทางเดินของชีวิตผู้สูงวัย

-

เมื่อย่างเข้าวัยชรา คนเราจะผ่านจากการเป็นผู้สูงอายุกลุ่มไม่ต้องการพึ่งพา (independent living) ซึ่งเดินเหินไปไหนมาไหนและช่วยตัวเองได้ 100% ไปสู่การเป็นผู้สูงอายุกลุ่มกึ่งพึ่งพา (assisted living) ซึ่งต้องพึ่งคนอื่นบางเรื่องบางครั้ง แล้วก็เดินหน้าต่อไปเป็นผู้สูงอายุติดเตียงหรือกลุ่มพึ่งพา (dependent living) ซึ่งต้องพึ่งคนอื่นตลอดเวลาตลอดไป การจะตั้งหลักดูแลตัวเองไม่ให้เป็นภาระแก่คนอื่นเร็วเกินไปจึงควรทำความรู้จักเอกลักษณ์ของผู้สูงอายุแต่ละกลุ่มไว้บ้าง ดังนี้

เส้นแบ่งระหว่างการเป็นผู้สูงอายุกลุ่มไม่ต้องการพึ่งพากับกลุ่มกึ่งพึ่งพาคือ ถ้าทำกิจกรรมสำคัญ 7 อย่างนี้ (IADL) เพียงอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้ ก็ถือว่าต้องไปเข้ากลุ่มกึ่งพึ่งพา ได้แก่

  1. อยู่คนเดียวไม่ได้ คือเหงาแล้วจะมีอันเป็นไป รวมถึงการสื่อสารกับโลกภายนอกไม่ได้ โทรศัพท์ไม่ได้
  2. ไปไหนมาไหนเองไม่ได้
  3. ทำอาหารกินเองไม่ได้
  4. ไปจ่ายตลาดช้อปปิ้งเองไม่ได้
  5. ดูแลที่อยู่ของตัวเองไม่ได้ หมายถึงปัดกวาดเช็ดถูทิ้งขยะ
  6. บริหารยาตัวเองไม่ได้ หมอให้กินยาอะไรบ้างไม่รู้ ทำไมถึงต้องกินยาแต่ละตัวไม่รู้ กินอย่างไรไม่รู้ ขนาดเท่าไหร่ไม่รู้ มีผลข้างเคียงอย่างไรไม่รู้
  7. บริหารเงินของตัวเองไม่ได้ ไม่รู้ว่าเงินตัวเองมีเท่าไหร่ ติดลบไปแล้วหรือยัง จ่ายบิลต่างๆ เช่น ประปา ไฟฟ้า อินเตอร์เน็ท รับเงิน (ถ้ายังมีรายรับ) โอนเงิน ฝากเงิน ทำไมได้ทั้งนั้น

ส่วนเส้นแบ่งระหว่างกลุ่มผู้สูงอายุกลุ่มกึ่งพึ่งพา กับกลุ่มต้องการพึ่งพา คือ เมื่อใดก็ตามที่ทำกิจจำเป็นห้าอย่างนี้ (ADL) ไม่ได้แม้เพียงอย่างเดียว ก็จะถูกจัดไปเข้ากลุ่มต้องพึ่งพา ได้แก่

  1. ทำความสะอาดตัวเองไม่ได้ เช่น อาบน้ำ ล้างหน้า แปรงฟัน ตัดเล็บ หวีผม
  2. ใส่เสื้อผ้าเองไม่ได้
  3. กินเองไม่ได้ ต้องป้อนหรือใช้สายยาง
  4. ควบคุมการอึฉี่ไม่ได้ หรือเข้าห้องสุขาเองไม่ได้
  5. เคลื่อนไหวไม่ได้ ลุกจากเตียงเองไม่ได้ เดินหรือขึ้นรถเข็นเองไม่ได้ เข็นตัวเองไม่ได้

ทั้งหมดนี้เรียกว่าจาก 7 ไป 5 สาละวันเตี้ยลง การจะดูแลตัวเองให้ดี ไม่ไปเป็นภาระแก่คนอื่น ก็ต้องเริ่มที่อย่าเป็นคนแก่ขี้อ้อนใน 7 ประเด็นแรกให้ได้ คืออย่าขี้เหงา ต้องไปไหนมาไหนเอง ทำกินเอง จ่ายตลาดเอง ปัดกวาดเช็ดถูทิ้งขยะบ้านด้วยตัวเอง จัดยากินยาเอง และดูแลการเงินหนี้สินของตัวเองให้เป็นระเบียบไม่ยุ่งเหยิงรุงรัง จึงจะเป็นคนแก่แบบมีอนาคต คือคนแก่ที่พึ่งตัวเองไปได้นานเท่านาน


คอลัมน์: สุขภาพ

เรื่อง: นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์

All Creative Team

Writer

ร่วมสร้างสังคมอุดมปัญญา

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here

RELATED POSTRELATED
Recommended to you

error: Don\'t copy !!!