สองคำถามท้าทาย

-

ถ้ามีใครมาถามท่านว่าต้องการอะไรในชีวิต และอะไรคือความสุขของท่าน ท่านอาจอึ้งไปเพราะไม่เคยฉุกคิดเรื่องนี้ เช่นเดียวกับคนจำนวนมาก ทั้งๆ ที่เป็นสองคำถามที่สำคัญอย่างยิ่ง วันนี้เราลองมาพิจารณาคำถามและช่วยกันหาคำตอบ

สำหรับคำถามว่าต้องการอะไรในชีวิต สิ่งที่แวบขึ้นมาในสมองเฉกเช่นคนทั่วไปก็คือเงินทอง ความมั่งคั่ง มีเงินทองท่วมหัว ความสุขสบาย ฯลฯ แต่หากพิจารณาชีวิตของตนเองที่เป็นมาตลอดอย่างลึกซึ้งแล้ว ก็จะเห็นว่าการทำงานหาเลี้ยงชีพและสร้างความมั่นคงให้แก่ตนเองและครอบครัวด้วยการมีเงินนั้นเป็นคำตอบที่อาจเร็วเกินไป

มนุษย์แต่ละคนมีความแตกต่างกันมากทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ในด้านดีเอ็นเอนั้น มีความแตกต่างระหว่างคนหนึ่งกับอีกคนหนึ่งประมาณ 0.1% หรือเหมือนกัน 99.9% ซึ่งอาจดูไม่แตกต่างกันนัก แต่หากคำนึงถึงดีเอ็นเอที่บรรจุข้อมูลทั้งหมดกว่า 3,000 ล้านข้อมูลแล้ว ก็นับว่าแตกต่างกันอย่างมหาศาลทีเดียว

เมื่อนึกถึงว่ามนุษย์มีความแตกต่างด้านสิ่งแวดล้อมซึ่งมีอิทธิพลต่อความเป็นมนุษย์ของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ก็ยิ่งทำให้มนุษย์แตกต่างกันมากขึ้นไปอีก มนุษย์มีความฝันและความปรารถนา ไม่ว่าจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม ตลอดจนความสามารถในการเติมมันให้เต็มไม่เหมือนกัน ดังนั้นมนุษย์จึงมีเเรงขับเคลื่อนจริงที่ต้องการบางสิ่งในชีวิตไม่เหมือนกันด้วย

มนุษย์ทั่วไปต้องการปัจจัยพื้นฐานคือ อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และยารักษาโรคเสมอ นอกจากนี้ยังต้องการ (1) ความมั่นคงปลอดภัย (2) ความรักและความรู้สึกผูกพันต่อเนื่องกับคนอื่น (3) ความรู้สึกว่าตนเองมีความสำคัญโดยได้การยอมรับนับถือ และ (4) การบรรลุความปรารถนาในการเป็นคนอย่างที่ตนเองต้องการ

                ในโลกที่เป็นจริงภายใต้ดีเอ็นเอและสภาพแวดล้อมแตกต่างกันที่ได้รับมา มนุษย์แต่ละคนมิได้ไต่บันไดข้างต้นจากขั้นพื้นฐานขึ้นไปเรื่อยๆ ถึงขั้นที่สี่ และไปยืนที่บันไดขั้นเดียวกันทั้งหมด บางคนก็อยู่ที่บันไดแห่งความปรารถนาซึ่งความมั่นคงในชีวิตเท่านั้น บ้างก็มีความปรารถนาขึ้นไปถึงบันไดขั้นต้องการความรัก เมื่อเป็นเช่นนี้คำถามสำหรับทุกคนว่า “ต้องการอะไรในชีวิต” จึงเป็นเรื่องน่าคิดมาก

ถ้ารู้ว่าตนเองต้องการอะไรในชีวิตเร็วเท่าใด ก็มีโอกาสวางแผนและดำเนินการเพื่อให้บรรลุความปรารถนาได้เร็วเท่านั้น แต่หากไม่รู้เพราะไม่เคยขบคิดคำถามนี้ ชีวิตก็อาจเบี่ยงเบนไปได้ในทางร้ายได้หากมีสิ่งแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยอยู่รอบตัว

สำหรับคำถามที่สองว่า “อะไรคือความสุข” นั้น หากคิดตื้นๆ ก็คงเป็นว่าความสุขคือมีเงินเยอะๆ หรือเลวร้ายกว่านั้นก็คือจะมีความสุขก็ต่อเมื่อมีเงิน แต่เมื่อคิดให้ลึกซึ้งก็จะเห็นว่าคนที่มีเงินมากก็ป่วยไข้จนทุกข์ใจได้เช่นกัน ดังนั้นการมีเงินมากอย่างเดียวอาจไม่ใช่สิ่งที่ทำให้เราเกิดความสุขเสมอไปกระมัง เมื่อมันไม่ใช่เงินแล้ว อะไรเล่าที่ทำให้เรามีความสุข มีสุขภาพดี มีความมั่นคงในชีวิต มีครอบครัวที่อบอุ่น รวมถึงการให้หรือทำสิ่งที่มีคุณค่าแก่สังคม ฯลฯ หรือแม้แต่เรื่องเล็กๆ อย่างเช่น เห็นหลานเติบโต เห็นไม้ที่ปลูกออกดอก ได้ฟังเพลงเพราะ ได้ดูหนังซีรีส์สนุกๆ ได้กินอาหารอร่อย ฯลฯ

ไม่มีคำตอบที่ถูกหรือผิดว่าอะไรคือความสุข เพราะมนุษย์แต่ละคนแตกต่างกันทั้งวิธีคิดและการมองโลกอันเป็นผลจากประสบการณ์ชีวิต แต่ตราบใดเท่าที่เขายังคงครุ่นคิดถึงคำถามที่แสนธรรมดาแต่ลึกซึ้งนี้ ก็ย่อมเป็นประโยชน์แน่นอน อย่างไรก็ดี มีคนประเภทหนึ่งซึ่งทำงานและดำเนินชีวิตอย่างมีความสุข โดยมิเคยคำนึงถึงเลยว่าตนเองมีความสุขหรือไม่ เพราะทุกอย่างกระทำไปตามครรลองของชีวิตที่อิงหลักธรรม

“ต้องการอะไรในชีวิต” และ “อะไรคือความสุข” เป็นสองคำถามที่ท้าทายและกระตุ้นให้ขบคิด แม้ตนเองจะยังไม่ได้คำตอบที่ชัดเจนเพราะอาจต้องใช้เวลา แต่เพียงเริ่มต้นค้นหาคำตอบก็เป็นประโยชน์แก่การดำเนินชีวิตแล้ว


คอลัมน์: สารบำรุงสมอง

เรื่อง: รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ

All Creative Team

Writer

ร่วมสร้างสังคมอุดมปัญญา

ทิ้งคำตอบไว้

กรุณาใส่ความคิดเห็นของคุณ!
กรุณาใส่ชื่อของคุณที่นี่

RELATED POSTRELATED
Recommended to you

error: Don\'t copy !!!